Analiza i interpretacja wiersza pt. “Dies irae” Jana Kasprowicza.
Wiersz Jana Kasprowicza pt. ?Dies irae? przedstawia dzień końca świata. Powstały w 1902 roku utwór jest elementem tomiku literackiego ?Ginącemu światu?. Tytuł wiersza: ?Dzień gniewu? to poetycka parafraza Apokalipsy Św. Jana.
Młodej Polska to czasy panowania ekspresjonizmu w literaturze i sztuce. Była to głęboka forma wyrażania swoich uczuć, w sposób jednostkowy i egzystencjonalny pokazująca istotę człowieka. W przeciwieństwie do impresjonizmu, przedstawiony przez nią obraz nie musiał być realistyczną kopią świata, a jedynie jego powierzchownym elementem, posiadającym dużo głębsze znaczenie. Ekspresja, czyli ?wyraz?, stanowiła narzędzie autora do imaginacji sytuacji lirycznej, zwłaszcza, jeżeli nadawał on utworowi atmosfery mistycyzmu, tajemniczości i subrealizmu. Wiersz ?Dies irae? jest tego wyraźnym dowodem. Rzecz dzieje się w Dniu Ostatecznym, w bliżej nieokreślonym miejscu, będącym absolutem świata, byćmoże niezdefiniowaną jeszcze przestrzenią kosmiczną. Następuje tu całkowite odwrócenie zasad i praw rzeczywistości, co Kasprowicz obrazuje posługując się odpowiednimi zabiegami stylistycznymi. Autor wprowadza atmosferę strachu, grozy, przec co potęguje doznania czytelnika. Oksymoron ?Ogień krzepnie, blask ciemnieje [...]? stanowi niemożliwy, absurdalny kontrast. Nieprawdopodobne zjawiska fizyczne, matafizyczny wymiar jestestwa, w końcu kakofonia dziwnych, nieznanych dotąd dźwięków mają omamić czytelnika tak, aby czuł się zagubiony. Jest on obserwatorem końca doczesnego świata.
Czas nie jest dokładnie określony. Właściwie ?Dzień gniewu? nie przypomina nawet dnia ani nocy, jest to raczej ?czas bez Słońca?. Następuje całkowite odwrócenie historii świata, zatrzymanie biegu wydarzeń. Natura ginie, cały dotychczasowy świat porgąża się w czeluściach piekła. Grozy dopełnia obraz świata przedstawionego: krew, brud są indykatorami ludzkiego przeznaczenia. Wszystko przepowiada nadejście Stwórcy, który ma dać świadectwo Psalmiście.
Bohaterem lirycznym wiersza jest ogół ludzkości. Ludzie cierpią niewyobrażalne katusze, zarówno psychiczne jak i fizyczne. Postępująca rzeź umysłów to element zapadającego się w sobie świata, ekstremum nieszczęść. Egzystencjonalną agonię ?Jakaż to orgia dzika!;
Dodaj komentarz