Wstęp do renesansu (2 części)

RENESANS

RENESANS TO POWRÓT DO ANTYKU GRECKO – RZYMSKIEGO I ODRODZENIE MYŚLI ŚREDNIOWIECZNEJ.

1.Narodził się we Włoszech.
2.Teocentryzm zostaje wyparty przez humanizm, czyli prąd filozoficzny i literacki stanowiący człowieka w centrum uwagi.

3.Hasła tej epoki:
•„człowiek miarą wszechrzeczy”
•„człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”

4.Renesans to epoka:
wielkich odkryć i podróży (Magellan i Kopernik)
śmiałych wynalazców (technika, medycyna)
druku (era Gutenberga)
reformacji
wspaniałej sztuki włoskiej

5.Na naukę i filozofię XV i XVI wieku wpłynęły wielkie osobowości:
a.Mikołaj Kopernik – twórca teorii heliocentrycznej („O obrotach swer”)
b.Erazm z Rotterdamu – propagator pacyfizmu (irenizmu), autor „pochwały głupoty”
c.Michel de Montaigne – sławny humanista, autor „Prób” („Essais”), twórca gatunku zwanego esejem (szkicem).
d.Thomas More – angielski myśliciel, autor „Utopii” (wielokroć naśladowany)

6.Dominuje sztuka włoska, poza tym hiszpańska, holenderska i niemiecka (słabiej wykładają Anglicy i Francuzi).
7.Renesans to epoka nowożytna

8.Europa XVI i XVII stulecia to:
rozwój budynków i handlu (także niewolnikami)
wojny religijne i początki nowego kapitalizmu
dominacja Hiszpanów w kolonizacji zamorskiej
w Niemczech i Austrii wzrost znaczenia Habsburgów
ekspansja Turków w Europie

9.Rodzaje kościołów:
– luterański
– kalwiński
– anglikański
– inne

_____________________________________________________________________________________________________________________________

RENESANS
– CIĄG DALSZY

1.Renesans to powrót do antyku Grecko- Rzymskiego
2.Powracamy do antyku, ale nie odrzucamy biblii, choć odczytujemy ją nieco inaczej. Umiłowanie Hellady i Rony przedstawiają w, np.:
•odkryciach archeologicznych i zakładaniu muzeów, galerii
•naśladowaniu antycznej architektury i rzeźby
•modzie na studiowanie we Włoszech.
•tłumaczeniu i studiowaniu dzieł starożytnych (Homer, Wergiliusz)
•inspirowaniu się dawną filozofią i literaturą (np. Kochanowski naśladuje Horacego)

3.Literatura renesansowa sięga do antyku, ale proponuje także nowe tematy, motywy , poetyki. Sposoby tworzenia:
- Szekspir łamie klasyczną zasadę trzech jedności (czasu, miejsca i akcji)
- pojawia się literatura ludowa (plebejska, sowizdrzalska – serdeczna, komiczna)
- pojawiają się nowe gatunki literackie
- poeci zaczynają pisać w językach narodowych

4.Renesans to epoka, ale także nazwa stylu w poezji, muzyce, malarstwie i architekturze. Najważniejsze cechy to:
•UMIAR – właściwa miara w życiu i sztuce, rozwaga, „złoty środek”
•HUMANIZM – indywidualizm: człowiek jest najważniejszy.
•SPOKÓJ – spokój sumienia i ducha, sztuka daje radość, życie w zgodzie z naturą.
•PROSTOTA – unikanie zawiłości w pisaniu i myśleniu, prostota obyczaju
•HARMONIA – nauka doskonałości od artystów antycznych, szanowanie kanonów i proporcji

5.Takie cechy prowadzą do powstania określonych WZORCÓW OSOBOWYCH:
- człowieka renesansu – wszechstronnego geniusza
- poety mędrca (Kochanowski)

6.Filozofia grecka:
STOICYZM (Stoicy)  stoicki spokój
EPIKUREIZM (Epikur)  „carpe diem”
SCEPTYCYZM (Sceptycy)  wątpienie, pesymizm

AUREA MEDIOCRITAS – złoty środek

Jesteś tu: Renesans