Tren IV

W Trenie IV podmiot liryczny występuje przede wszystkim w roli cierpiącego ojca. Przedstawione w utworze jego przeżycia i refleksje nie wykraczają poza problematykę czysto ludzką. Tren IV pisany jest stychicznym erszem sylabicznym 7+6. Rymy, zawsze dokładne i uszeregowane są sąsiadująco.
Wiersz rozpoczyna apostrofa do śmierci. Tren IV opisuje przeżycia podmiotu, związane z koniecznością oglądania śmierci córki. Dla oddania dramatyzmu Kochanowski posłużył się wyrazistą metaforą – oczy ojca zostały zgwałcone widokiem konającej córki. Ojciec nie powinien oglądać swojego dziecka w trumnie, nie taka jest kolej rzeczy. Widać tu odwołanie do charakterystycznego dla epoki Renesans. przeświadczenia o potrzebie istnienia naturalnego ładu w świecie.
Śmierć Urszulki przerwała ten naturalny bieg. Sprawczyni zdarzenia- śmierć, nazwana została niepobożną, czyli okrutną, przeciwstawiającą się prawom bożym.
Kolejne wersy przynoszą rozwinięcie sytuacji związanej z faktem śmierci Orszulki.ragment ten zawiera plastyczny obraz niedojrzałego owocu, strąconego przez śmierć. Metafora ta odnosi się oczywiście do przedwczesnego odejścia z tego świata Orszulki, co przysporzyło bardzo wiele bólu rodzicom. W Trenie IV owoc użyty w celu opisania małej Urszulki symbolizuje niewinność, młodość, przynależność do rodziców Ojciec przyznaje, że śmierć dziecka zawsze jest okupiona głębokim żalem i cierpieniem, lecz śmierć Urszulki jest dla niego o tyle bolesna, że razem z małym dzieckiem pogrzebał także nadzieje z nią związane.
W dalszej części utworu podmiot mówi o swoim stanie emocjonalnym. Poza tym w cytowanym fragmencie widać nagromadzenie określeń stanów emocjonalnych: żałość (wymieniona dwa razy), ciężkość, ból serdeczny, smutek (dwa razy), tęsknota. W dalszej części utworu ojciec zwraca uwagę na to, że to Bóg nie pozwolił żyć jego córeczce. Pełen żalu i goryczy ojciec stwierdza, że sam wolałby się oddać w ręce śmierci, niż stracić własne dziecko. Oświadcza, że gdyby tylko wiedział, dobrowolnie stawiłby się u Persefony Ojciec zrozumiał teraz, co to znaczy cierpienie i żal po utracie kogoś bliskiego – dziecka. Nie dziwi się już historii Niobe. (Mitologiczna bohaterka z ogromnego żalu i goryczy, spowodowanej stratą wszystkich dzieci, zamieniła się w głaz.) Cierpienie, które do tej pory było gdzieś daleko, dotknęło teraz bezpośrednio podmiot liryczny. Wszystko to, co znał z opowieści o Niobe stało się teraz jego własnym doświadczeniem.

Jesteś tu: Renesans